Identiteitsfabriek Zuidoost

Voortraject

Het concept voor Identiteitsfabriek Zuidoost werd in eerste instantie ontwikkeld door Pieter Mols, Gerard Rooijakkers en Wim Langenhoff. Het werd geboren tijdens het ontwikkelen voor een beleidsplan voor museum ’t Oude Slot in Veldhoven. Tijdens het ontwikkelen van dat beleidsplan werd snel duidelijk dat de ambities en de mogelijkheden van het museum ver uit elkaar liepen. Dezelfde problemen als veel meer kleinere musea in de regio dagelijks ondervinden. Waarom niet een plan opgezet om die gezamenlijke problemen gezamenlijk op te lossen? In samenwerking van LA-Group werd een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd om te onderzoeken hoe die samenwerking er uit zou kunnen zien. Toen uiteindelijk bleek dat het voor een zinvolle samenwerking of integratie van diensten nodig zou zijn dat ieder museum een deel van de eigen autonomie en identiteit op zou moeten geven ten gunste van het collectief, waren de plannen die erg kansrijk leken, snel van tafel.

Daaruit leerden we dat het niet zinvol is om de energie die sterk verbonden aan een locale instelling of organisatie daar weg te halen. We gingen op zoek naar een manier om die energie daar te laten, maar toegankelijkheid voor bezoekers en eigen inwoners van de regio minder gefragmenteerd te laten zijn.

 

EcoMusee en Kenniswijk

Een studiereis naar een aantal EcoMusee in Frankrijk en de oprichting van Kenniswijk in de regio Eindhoven waren de basis voor het concept dat vanaf die tijd de wereld inging als Identiteitsfabriek Zuidoost, afgekort IDZO. Sleutelwoord in dat concept is het ‘leesbaar maken van de culturele biografie van een regio’. Hoe kun je de bewoners/gebruikers van een regio in staat stellen om de culturele biografie van de regio waarin ze leven, wonen en werken, leesbaar te maken. De culturele biografie van een regio is een gefragmenteerd, betekenisloos verhaal. Welke middelen hebben mensen nodig om van die fragmenten een persoonlijk betekenisvol verhaal te maken.

Daarvoor heeft IDZO een aantal instrumenten ontwikkeld.

 

Nieuwe media

De komst van Kenniswijk bracht technische mogelijkheden naar de regio die het mogelijk maakten om de inwoners van de regio via mobiel breedband overal toegang te verschaffen tot informatie die op een bepaalde locatie nodig was of zou zijn. IDZO ontwikkelde de software en content om een persoonlijke passage door de regio samen te stellen. Een passage die gericht was op het op locatie samenvoegen van gefragmenteerde informatie tot een persoonlijk verhaal. Waardoor de culturele biografie in een eigen context leesbaar werd gemaakt. Niet de gebruikelijke safe-stories van de ‘world we have lost’ gaven de input aan die verhalen, maar eigentijdse metaforen als: lichamelijkheid, helden en idolen, grenzen, transformaties, landschap, …. Met behulp van GPS die gekoppeld werd aan een voorloper van de mobiele smartphone kregen bezoekers en bewoners van de regio gereedschap in handen om de culturele biografie van de regio op een persoonlijk niveau leesbaar te maken.

 

Museale presentaties

In museum ’t Oude Slot werden tegelijkertijd activiteiten uitgevoerd die het IDZO-concept op een andere manier zichtbaar maakten. Samenwerking met kunstenaars en kunstenaarscollectieven leverden in de vorm van Gastcommentaren interessante verschoven perspectieven op ingesleten verhalen op.

Museale presentaties die als een rhizoom werden ingericht, zetten de bezoeker aanvankelijk op het verkeerde been. Door educatieve benaderingen te ontwikkelen die na die eerste verwarring een persoonlijk betekenisverhaal mogelijk maakten, werd het museum een oplossingsruimte in plaats van een plaats van uitleg.

 

Overige producties

IDZO heeft in de loop van haar bestaan meegewerkt en vormgegeven aan tal van andere producties. Producteis die variëren van lezingen, workshops, artikelen en demonstraties tot educatieve producten, theaterproducties, toeristische concepten en producten.

 

Concept en ontwikkeling

De oprichters van IDZO werden na de eerste fase versterkt met een team van medewerkers die per project samenwerkten. Doel was steeds conceptontwikkeling en experiment. IDZO zelf was nooit geïnteresseerd in exploitatie. Termen als culturele biografie, verteltechnieken en andere IDZO-terminologie en praktijk zijn ondertussen zo ingeburgerd geraakt en duiken op allerlei plaatsen op.

Daarmee is het werk dat IDZO zich ten doel had gesteld gerealiseerd. De Stichting IDZO is dan ook in 2009 opgeheven.

 

 

S2 - Ontwerp en techniek © 2009-2019 Montay Media