Ontwikkeling en uitvoering scholing en cursussen

ContraPunt houdt zich op twee manieren bezig met scholing. Enerzijds door het geven van cursussen. Anderzijds door het ontwikkelen van cursussen en scholingstrajecten. Daarbij hoort in de meeste gevallen ook het verzorgen van Train de Trainer-bijeenkomsten waarin de cursussen een breder draagvlak krijgen.

 

Traject ICC

De afgelopen jaren is er veel geïnvesteerd in het ontwikkelen, uitvoeren en uitbouwen van scholing voor Interne Coördinatoren Cultuureducatie in het basisonderwijs. Leerkrachten die de taak krijgen om cultuureducatie op school te coördineren, te begeleiden en vorm te geven. De cursus heeft als eindresultaat een werkbaar Beleidsplan Cultuureducatie voor de eigen school. ContraPunt werkte mee aan het schrijven van de landelijke cursus die daarvoor werd ontwikkeld.

De icc-cursus wordt gegeven door een landelijk netwerk van trainers. Die trainers werden ingeleid in de cursus tijdens een studiedag die in het teken stond van enthousiasmeren en structureren. Aan vrijwel al die trainingsdagen werd door ContraPunt mede vorm gegeven. De cursus is inmiddels vervangen door een Dossier ICC. Een handboek met een begeleidende website. ContraPunt werkte mee aan het Dossier ICC door deel 1 van het handboek te schrijven. http://po.cultuurcoordinator.nl/dossiericc

 

Traject CCO-vo

In vervolg op het icc-traject werd door de vijf grote gemeenten in Noord Brabant gevraagd om een vergelijkbare cursus te ontwikkelen voor het voortgezet onderwijs. Een cursus die opleidt tot Coördinator Cultuureducatie Onderbouw Voortgezet Onderwijs. Deze cursus werd in samenspraak met de coördinatoren van de Marktplaatsen Cultuureducatie van de vijf grote gemeenten ontwikkeld als een modulair geheel. Afhankelijk van de stand van zaken op een school voor voortgezet onderwijs kan het traject worden aangepast aan de behoeften van de school.

ICC-cursussen

De afgelopen jaren werden ICC-cursussen uitgevoerd in allerlei varianten in de gemeenten: Weert, Bladel, Gilze-Rijen, Waalwijk, Oss, Veldhoven, Eersel, Bergeijk, Reusel-de Mierden

CCO vo-cursussen/Train de trainer

In de gemeente Tilburg werd diverse malen een cursus voor het voortgezet onderwijs uitgevoerd. Cultuurcoördinatoren van diverse scholen voor voortgezet onderwijs in Tilburg volgden de cursus. Ondertussen is de cursus ook tijdens een Train de Trainer bijeenkomst in maart 2010 overgedragen aan een groep trainers die de cursus ook op andere plaatsen in Noord Brabant gaan uitvoeren. In 2011 en 2012 zijn drie Train de Trainer-cursussen uitgevoerd.

CultuurNet gemeente Den Bosch

De gemeente Den Bosch koos er voor om niet aan de slag te gaan met de landelijke icc-cursus, maar een CultuurNet op te bouwen door te investeren in samenwerking tussen basisscholen en culturele instellingen in de gemeente. Gedurende drie jaar werd dit traject door ContraPunt vormgegeven, in samenwerking met de Uitlok.

Inmiddels is het CultuurNet een zelfstandig samenwerkend netwerk cultuureducatie, dat wordt begeleid door het nieuwe bureau Babel. www.bureaubabel.nl/

Scholingstrajecten BisK

Voor het BisK, nu opgegaan in Kunstbalie, werd uitvoering gegeven aan een traject waarin diverse partijen werden uitgedaagd om scholing te ontwikkelen. ContraPunt begeleidde de inhoudelijke ontwikkeling van die scholingsproducten. Het resultaat van dat traject waren:

- Erfgoed moet je doen, ontwikkeld door Erfgoedhuis Brabant

- De Techniek van de verwondering, ontwikkeld door Fontys PABO Eindhoven/Geert de Bruijn/KunstLichtKunst/CvdK Pieter Breughel.

- De Theeketelteaser, ontwikkeld door Tentakel, educatief kunstenaarscollectief

- The making of …, ontwikkeld door theatergroep Artemis i.s.m. theatergroep Max

Cultuurcollege Brabant

In samenwerking met diverse aanbieders van scholing op het gebied van cultuureducatie in de provincie Noord Brabant werd de opstart van het Cultuurcollege Brabant vormgegeven. Een website waarop alle aanbieders van scholing cultuureducatie hun aanbod kunnen plaatsen. www.cultuurcollegebrabant.nl/

HEREDUC

In samenwerking met partners uit Duitsland, Frankrijk, Italië en België werd een innovatieve Europese training vormgegeven op het gebeid van erfgoededucatie. De driejarige samenwerking in Europees verband werd afgesloten met een handboek en een website. Jaarlijks wordt de training op diverse plaatsen in Europa uitgevoerd. www.hereduc.net

Erfgoed is overal

Ter begeleiding van de invoering van de cultuurvouchers in het voortgezet speciaal onderwijs werd in opdracht van het SLO, in samenwerking met Cultuurnetwerk Nederland, een module voor erfgoededucatie ontwikkeld met als titel ‘Erfgoed is overal’. http://www.slo.nl/speciaal/passend/publicaties/culturele_kunstzinnige/

Cultuureducatie in het speciaal onderwijs

Hoe geef je cultuureducatie en plaats in het speciaal onderwijs. Het lijkt zo tegenstrijdig. Speciaal onderwijs is vooral gericht op het bieden van structuur en duidelijkheid. Terwijl je met cultuur juist probeert om verrassing, nieuwsgierigheid en andere manieren van kijken centraal te zetten. Voor de Opleiding Speciaal Onderwijs van Fontys werd dit dilemma tijdens een drieavondse cursus op een praktische manier uitgewerkt.

Droomhuizen en luchtkastelen

In opdracht van en in samenwerking met MediActive Producties werd een lespakket over architectuur ontwikkeld voor Aedes, Nederlands Architectuur Instituut, Bond van Nederlandse Architecten en Stichting Bouwen in de Beurs. http://www.nai.nl/activiteiten/onderwijs/basisonderwijs/detail_stedenspel/_rp_left1_elementId/1_4847

Sporen, werkplaatsen voor vroeger, nu en later

In het project Identiteitsfabriek Zuidoost werd een try-out voor een educatieve website ontwikkeld. Een website die werd opgezet als een doolhof. De toegangen tot dat doolhof werden benoemd in de vorm van metaforen als: lichamelijkheid, grenzen, transformaties, landschap, helden en idolen, passies en heiligheid. Dezelfde metaforen waar IDZO zich van bediende om de culturele biografie van Zuidoost Brabant leesbaar te maken. In de try-out wordt erfgoed ingezet als middel om kinderen uit te dagen aan de hand van sporen uit het verleden die zij vanzelfsprekend in hun omgeving ontmoeten, een actuele betekenis te geven aan de omgeving waarin ze leven. De try-out is terug te halen via een dvd die in overleg te bekijken is.

PoëzieLoper en het MOMENT

Voor het Sondervick College in Veldhoven werden in 2007 twee kunstwerken in de openbare ruimte van het nieuwe schoolgebouw gerealiseerd. (Zie daarvoor de Button Kunst en beeldconcepten). Bij beide kunstwerken werden educatieve projecten ontwikkeld waarin leerlingen van de school worden uitgedaagd om op basis van, of naar analogie van die kunstwerken zelf aan de slag te gaan. Bij de PoëzieLoper werd een receptenboek ontwikkeld om zelf gedichten te schrijven naar analogie van de 15 gedichten die opgenomen zijn in de route van de PoëzieLoper. Eigen werk kan in het centrale gebouw van de school worden gepubliceerd op vier flatscreens die onderdeel uitmaken van het kunstwerk. Daarmee wordt het werk van de leerlingen een voortdurend wisselend 16e gedicht. Het project dat bij Het MOMENT werd ontwikkeld, daagt leerlingen uit om via voortdurende sprongen in de tijd uitspraken te doen over hun eigen leven. Alledaagse voorwerpen van nu zijn daarbij het vertrekpunt.

ICQ

ICQ is een samenvoeging van ICC en CQ. In het project ICQ worden beide scholingsprogramma’s tot een nieuw geheel samengevoegd. De Nederlandse ICC-cursus is vooral gericht op het ontwikkelen van beleid met als doel cultuureducatie structuur en continuïteit te geven. In Turnhout is door Kunst in Zicht de afgelopen jaren een cursus Creatief Quotiënt ontwikkeld. Een cursus die veel meer insteekt op de inhoud dan op structuur en continuïteit. Beide cursussen zijn in een samenwerkingsproject tussen CIST-Tilburg en Kunst in Zicht Turnhout samengevoegd tot een nieuwe cursus die beide benaderingen in zich verenigt. Aan dit project werd door ContraPunt/Pieter Mols meegewerkt bij de ontwikkeling van het cursusmateriaal en in de uitvoering van cursusdelen en trainersbijeenkomsten in Turnhout, Antwerpen en Tilburg. In 2011 werd een aantal pilots van de herwerkte cursusopzet uitgevoerd in Breda, Roosendaal, Tilburg en voor de samenwerkende marktplaatsen cultuureducatie 3M in Schijndel. Meer informatie is te vinden op www.icqweb.eu. De pilotfase van het ICQ-traject in inmiddels afgerond met een presentatie van de cursus op 7 maart 2012 in De Pont in Tilburg. De cursus in nu beschikbaar voor het hele land. In de loop van 2011 en 2012 zijn diverse trainers tijdens meerdaagse bijeenkomsten en update-bijeenkomsten opgeleid. Opgeven voor de cursus kan via Fontys. Aanmelden bij Lisette Hakvoort l.hakvoort@fontys.nl

CQ

Het CQ gedeelte van de ICQ-cursus wordt als zelfstandig onderdeel het meest uitgevoerd in Nederland. In de loop van 2012 werd de inhoud van dit cursusdeel op diverse manieren bewerkt. Zo werden er Incompanytrainingen geveven aan bijvoorbeeld de medewerkers van EduArt. Er werd een versie gemaakt voor schooltemas en directies. En de inhoud van de Train de Trainer-cursus werd aangepast aan de nieuwe ontwikkelingen in cultuureducatie.

Inmiddels in de cursus opgenomen als een van de scholingsmogelijkheden die Cultuur Educatief Collectief landelijk verzorgt (zie www.cec-nederland.nl)

In de loop van 2013 is de cursus CQ op diverse plaatsen en in diverse verbanden steeds verder uitgewerkt tot een leerconcept dat breed toepasbaar is. Zo wordt een aangepaste versie bijvoorbeeld ook gebruikt in een reintegratie-traject voor hoger opgeleiden HO-OP.

Masterclass publieksbemiddeling

Op verzoek van BAM (Steunpunt voor beeldende, audiovisuele en mediakunst www.bamart.be) en Locus (steunpunt voor bibliotheken, cultuur- en gemeenschapscentra en lokaal cultuurbeleid in Vlaanderen www.locusnet.be) wordt in september en oktober 2010 een masterclass gegeven die als doel heeft om publieksbemiddelaars van Belgische musea en kunstcentra middelen te verschaffen om een brug te slaan tussen de collecties en de bezoeker. Daarbij ligt de focus vooral op de diversiteit van de bezoekers

‘Als je mensen in een museum ontmoet, zou je kunnen denken dat ze allemaal hetzelfde zien. Maar is dat wel zo?  Stel, je ontmoet er 3 personen: een curator, een bezoeker en een kunstenaar. En met elk van hen drink je een kop koffie na afloop van hun bezoek. Uit hun reacties zou je waarschijnlijk niet denken dat ze dezelfde tentoonstelling gezien hebben. Want alle drie geven ze betekenis aan de tentoonstelling vanuit hun eigen referentiekader. Maar wat voor deze mensen geldt, geldt eigenlijk voor élke individuele bezoeker. Iedere bezoeker geeft betekenis aan wat hij ervaart vanuit een eigen context en perspectief. Je zou kunnen zeggen dat er evenveel tentoonstellingen zijn als bezoekers. De publieksbemiddelaar heeft als moeilijke taak om een brug te slaan tussen dit erg diverse publiek en de kunst die getoond wordt in een tentoonstelling of museum.’

Meer informatie: http://www.locusnet.be/portaal/Locus/Publiekswerking/Publieksbemiddeling/  en http://www.bamart.be/pages/detail/nl/5050

Cultuur op Maat

In opdracht van het projecteam ICC werd de cursus Cultuur op Maat ontwikkeld. Deze cursus is er op gericht om educatieve medewerkers van culturele instellingen en verenigingen te scholen in het samenwerken met het onderwijs. De ICC-cursus is in feite toch vooral gericht op leerkrachten in het onderwijs. Deze cursus moest vooral de andere zijde van cultuureducatie versterken. De cursus is opgebouwd uit vier delen. In de eerste bijeenkomst, met als titel: IK, wordt vooral ingezoomd op het zichtbaar maken van de eigen drijfveren en passies om met of voor het onderwijs te werken. De tweede bijeenkomst: ZIJ, wordt besteed aan het in beeld krijgen van de dagelijkse praktijk van het onderwijs. Daarin spelen een gesprek met een ICC-er en de beleidsplannen van scholen een hoofdrol. In de derde bijeenkomst gaat men op zoek naar de overeenkomsten en gezamenlijkheden van onderwijs en culturele sector. Om van daaruit in te kunnen zoomen op het effectief maken van de verschillen ten behoeve van de ontwikkeling van kinderen. Tenslotte wordt in de vierde bijeenkomst tijd besteed aan het versterken van de eigen culturele marketing.

Voordat deze cursus werd gepubliceerd, werd er een pilotversie uitgeprobeerd voor MOCCA in Amsterdam. Daar werd later ook een incompany Train de Trainer-cursus voor verzorgd.

Na aanpassing werd de cursus gepubliceerd en werden er een tweetal Train de Trainer bijeenkomsten verzorgd i.s.m. CultuurNetwerk Nederland en werd een aantal incompany-trainingen verzorgd.

Kennismaken met het onderwijs

Op verzoek van DOKe, het directieoverleg van de Centra voor de Kunsten in de provincie Noord Brabant werd een cursus ontwikkeld die de docenten van de kunstencentra een breder inzicht moet geven op het onderwijs. De vraag voor deze centra is immers niet meer OF ze met of voor het onderwijs willen gaan werken, maar vooral HOE ze dat het beste kunnen doen. Deze kennismakingscursus van drie bijeenkomsten gaat vooral op zoek naar gezamenlijke doelen van beide sectoren. Vervolgens wordt manifest gemaakt wat de eigen bijdrage van de docent kan zijn aan het onderwijs.

De cursus in in 2012 uitgevoerd voor docenten van Factorium Tilburg die meer voor het basisonderwijs zullen gaan werken.

Cultuureducatie voor de BSO

In opdracht van het projectteam ICC van Cultuurnetwerk Nederland werd een concept ontwikkeld voor een cursus die er op gericht is om medewerkers van de BSO te scholen in cultuureducatie. Met als doel om ook op de BSO op een zinvolle manier invulling te geven aan cultuur. Het concept werd uitgewerkt tot een blauwdruk voor de cursus die nu verder wordt ontwikkeld door derden.

ICQ-PostHBO CultuurBegeleider

In opdracht van Bureau CIST uit Tilburg en Fontys PABO werd een opstart gemaakt met het doorontwikkelen van de ICQ-cursus tot een PostHBO aanbod. Doel van het verder te ontwikkelen traject is om te komen tot een gecertificeerde PostHBO opleiding die opleidt tot Interne Cultuur Begeleider op LB-niveau. Daarmee vult de cursus op termijn de ‘missing link’ tussen enerzijds cursussen die opleiden tot vakbekwaam docent en anderzijds de master kunst- of cultuureducatie.

In de ontwikkeling rondom de posthbo opleiding Cultuurbegeleider is de regie overgenomen door het Landelijk Platform Nascholing Primair Onderwijs en is de opleiding die door InHolland i.s.m. Plein C werd ontwikkeld gecertificeerd.

De opleiding wordt door diverse pabo's in het land aangeboden.

In opdracht van CEC wordt samen met Jop Mols een flankerend beleid uitgevoerd om d epabo's op diverse manieren te ondersteunen om de opldeiding uit te gaan voeren. Meer informatie hierover kan verkregen worden via joop.mols@cec-nederland.nl 

Kleuters in musea en culturele instellingen in Antwerpen

In 2011 werd, in opdracht van de Stad Antwerpen, samen met de Veerman, uitvoering gegeven aan een scholingstraject dat educatieve medewerkers en gidsen van de Antwerpse musea moest scholen in het werken met kleuters in het museum. Doel was om in negen dagdelen inzicht verschaffen in een veelheid van aspecten die met het werken met kleuters van belang zijn: de ontwikkeling, taal, geschikte werkvormen, kleuters op school, omgaan met andere culturen en religies, …. Een veelheid aan onderwerpen die theoretisch en praktisch werden benaderd.

In een vervolgtraject werden alle deelnemende musea gecoacht in het ontwikkelen van een kleuteractiviteit in het eigen museum. Daarin werd vooral de nadruk gelegd op het ontwikkelen van een aanpak die er op gericht is om met je collectie als middel iets toe te voegen aan de ontwikkeling van kleuters. Een museum heeft andere mogelijkheden en expertises dan een school. En de samenwerking tussen school en museum kan gebruikt worden ten gunste van de ontwikkelingsmogelijkheden van kleuters. Tenslotte werden op een afsluitende dag de resultaten van de kleuteractiviteiten aan elkaar getoond.

In 2012 is de cursus ook omgewerkt tot een versie die geschikt is voor andere culturele instellingen dan musea. In 2012 werd die aangepaste versie samen met  de Veerman (www.veerman.be ) uitgevoerd in Antwerpen.

 

Culturele marketing

De cursus Culturele Marketing is een cursus van 4 dagdelen die medewerkers van culturele instellingen ondersteunt in hun transitie van oude manieren van werken naar een actuele werkwijze. Daarbij worden lessen getrokken uit actuele marketingmethoden en technieken. Doel is vooral om een andere taal te gebruiken om je publiek of vooral je potentiële publiek te betrekken op jouw inspanningen om cultuur van betekenis te laten zijn in de werkelijkheid waarin we leven.

De cursus is in de loop van 2012 ontwikkeld en uitgeprobeerd in tal van lessituaties. Samen met de cursus Kennismaken met het Onderwijs en Cultuur op Maat levert het een compleet scholingspakket voor culturele instellingen en aanbieders die actief willen zijn of worden in cultuureducatie. En is zeer bruikbaar voor instellingen en aanbieders die hun strategie of positie willen actualiseren.

Update/verdieping icc

De icc-ers die enige jaren geleden hun eerste beleidsplan cultuuredcuatie maakten ehbben ondertussen steeds vaker behoefte aan een upodate van hun plan. Een verdieping of update worden steeds ontwikkeld op basis van d ebeheofte van de scholeen en isntellingen. Op die manier werden updates verzorgd in GilzeRijen, Maastricht, Den Bosch, Valkenswaard, Deurne.

Cultuureducatie met Kwaliteit Tilburg/Educatieteam

In het Tilburgse programma Cultuureducatie met Kwaliteit werd op opdracht van de stuurgroep een educatieteam opgeleid dat op de scholen in de stad aan de slag gaat om cultuur en onderwijs met elkaar te verbinden.

HO-OP

Samen met DM Backontrack wordt in Tilburg een traject uitgevoerd om hogeropgeleiden te ondersteunen in het vinden van passend werk. Een traject dat is opgebowud romdom actuele vragen van bedrijven. De deelnemers starten met een opleiding waarin een actueel probleem van een bedrijf centraal staat. Creatieve technieken en persoonlijke begeleiding leveren, samen met de competenties van de deelnemers, een plan van aanpak op. In het tweede deel van het traject gaan de deelnemers in de bedrijven aan de slag om het plan ook daadwerkelijk uit te voeren.

 

Begeleiding van scholen

Veel scholen zijn op zoek naar een passende verbinding tussen onderwijs en cultuur. Op diverse plaatsen en in diverse gemeenten werden schoolteam begeleid om die verbindign op maat van de school te maken. Soms gaat het om het vormgeven van een opstart van dat proces, soms ook om een langere begeleiding. Dergelijke trajecten werden onder meer uitgevoerd in Breda, Tilburg, Deventer, Zwolle, 

 

 

 

 

S2 - Ontwerp en techniek © 2009-2019 Montay Media